Huidproblemen


Huidproblemen

Huidschimmel

Huidschimmels, ook wel bekend als ringworm, ringschurft of dermatofytose, zijn vaak sterker dan bacteriën of virussen. Ze zijn moeilijk te bestrijden, omdat ze ook buiten het paard in leven blijven. Huidschimmels komen vooral in de herfst- en winterperiode voor vanwege het vochtige klimaat. Schimmels kunnen slecht tegen zonlicht, daarom komen problemen vaker voor als paarden op stal staan. Schimmelinfecties komen vaak voor op de plek van het zadel, hoofdstel of het tuig omdat de huid daar vaak vochtig is door zweet en het harnachement altijd een beetje over de huid schuurt. Paarden met onvoldoende afweer zijn het meest vatbaar voor schimmelinfecties. Jonge dieren zijn vaak gevoeliger voor schimmelinfecties dan volwassen dieren.

Behandeling

Een paard met schimmelinfectie kan vanzelf genezen binnen 1 tot 3 maanden, maar omdat het zo besmettelijk is voor mens en dier, is het belangrijk een paard toch te behandelen. Eerst gaan we proberen de infectie onder controle te krijgen door het paard te wassen met een schimmeldodend middel (bv Imaverol®). Was niet alleen de aangetaste plekken, maar het hele paard. Schimmelsporen gaan overal zitten. Vergeet daarom niet ook dekens, halsters, borstels en de stal te behandelen. Een effectieve behandeling bestaat uit circa 3 tot 4 wasbeurten met steeds 3 dagen tussen de wasbeurten. Het is belangrijk om het schimmelmiddel niet uit te spoelen. Als de besmetting niet onder controle komt, dan kan het paard gevaccineerd worden. Heel soms gebeurt het dat een paard na vaccinatie een explosieve uitbreiding krijgt van de schimmel over het hele lichaam. Dit ziet er verschrikkelijk uit, maar zal meestal zorgen voor een snel herstel en bescherming tegen herbesmetting. Vaccineren kan ook preventief.

Besmettelijkheid

Huidschimmels zijn bijzonder besmettelijk. Ze worden niet alleen overgedragen door direct contact tussen paarden, maar kunnen zich ook indirect verspreiden via de eigenaar, dekens, borstels, halsters en stallen. Denk erom dat deze schimmel ook bij ons voor huidproblemen kan zorgen! Het kan weken duren voordat een schimmelinfectie aanslaat bij een ander dier. Dit maakt bestrijding erg lastig. Vaak zie je dan ook dat het de hele stal doorgaat. Schimmel bij het paard ziet er niet altijd hetzelfde uit. Het kan voorkomen over het hele lichaam. Soms zijn alleen wat kleine schilferige ronde bultjes zichtbaar in de huid met opstaande haren en korstjes. Regelmatig zijn het ronde verdikking in de huid waarbij de haren vaak uitvallen. De plekken hebben een grijswitte kleur. Typisch is dat de haren daar makkelijk loslaten en er een huidschilfer meegetrokken wordt tussen de haren. Bij twijfel of het inderdaad om een schimmelinfectie gaat, dan kan de dierenarts ook een kweek inzetten van de besmette huiddelen.

Preventie

In de eerste plaats is een goede weerstand van belang ter voorkoming van schimmelinfecties. Wanneer het paard al geïnfecteerd is door de schimmel, zorg er dan voor dat de schimmel niet wordt overgedragen op mens of dier door ieder contact met de schimmel te vermijden. Voorkom gunstige omstandigheden voor een schimmel door je stal goed te ventileren, dekens regelmatig te wassen en droog te houden en kijk uit met vreemde paarden op stal.

Dermatophilose / Regenrot

Dermatophilose of regenrot, ook wel ‘regenschurft’ of ‘rain rot’ genoemd, wordt veroorzaakt door een bacterie die altijd op de huid voorkomt bij zowel paarden als mensen. Het wordt pas een probleem als de bacterie de huid binnendringt. Dit kan door kleine wondjes, of als de huid langdurig nat is. Regenrot komt dan ook vooral voor op de rug van paarden die de hele dag buiten lopen in regenachtige perioden.

Herkennen van regenrot

In het begin is verdikking van de huid te zien, komen er dikke korsten en gaan haren samenklitten. Daarna laten de korsten los en wordt een geel, groene puslaag zichtbaar. Als de korsten met haar en al uitgetrokken worden, blijft er een wondje over. Regenrot kan erg pijnlijk zijn. Soms komt het ook voor op de benen als een soort mok die eventueel zelfs kreupelheid kan veroorzaken. Als regenrot zich uit, dan is het absoluut besmettelijk voor andere paarden. Denk daaraan bij gebruik van zadeldekjes en borstels. Als paarden een infectie hebben doorgemaakt, zijn ze extra gevoelig voor een nieuwe infectie. Het is overigens ook mogelijk dat het overslaat op de mens. Dit echter alleen op de beschadigde huid.

Behandeling

Meestal volstaat een lokale behandeling. Verwijder zo veel mogelijk alle korsten en was de huid met betadine shampoo. Het is beter geen betadine-scrub te gebruiken, omdat die op alcoholbasis is gemaakt en sommige paarden daar slecht op reageren. Herhaal dit iedere 4 tot 5 dagen. In ernstige gevallen kan antibiotica nodig zijn. Het belangrijkste is dat de huid zo droog mogelijk gehouden wordt. Regenrot herstelt goed na de juiste behandeling. Soms komen er witte haren terug op de wondplaats, of blijven er zelfs littekens achter.

Schurftmijt

Infecties met schurftmijten komen vooral voor bij paarden met verminderde weerstand. Bij het paard is het meestal de Chorioptes mijt die voor problemen zorgt. Deze mijt zit met name aan de benen bij paarden met veel behang, zoals bijvoorbeeld Friezen, Tinkers en trekpaarden. Meer dan de helft van de Friese paarden is besmet met Chorioptesmijten. Deze mijt nestelt zich het liefst in de warme, vochtige omgeving van de kootholte. Een schurftmijtinfectie geeft jeuk. Chorioptes kruipt vanuit de kootholte omhoog. Besmette paarden staan vaak te stampen op stal of schuren met de hoef van het ene been tegen het andere been. Door dit schuren ontstaan er kale en beschadigde plekken aan de binnenkant van de onderbenen. Omdat de mijten doordringen in de huid wordt deze gevoeliger voor infecties met bacteriën. De kootholte en kogel worden dik en pijnlijk. Dit is een vorm van mok.

Diagnose

Een huidafkrabsel onderzoeken onder de microscoop geeft direct uitsluitsel. Schurft ten gevolge van Psoroptes en Sarcoptes komen niet veel voor. Ze kunnen over het hele lichaam voor heftige jeuk zorgen waardoor erge schuurplekken ontstaan.

Behandeling

Paarden met een Chorioptes-infectie behandelen we met producten die officieel niet voor het paard geregistreerd zijn: ByeMite®, Sebacil® en Dectomax®. Gelukkig wordt het gebruik wel gedoogd. De dierenarts kan Dectomax® inspuiten. Zelf kunt u uw paard behandelen door de benen in een emmer met een Sebacil® oplossing te weken. Als de Chorioptes diep in de huid doorgedrongen is, zal het moeilijk zijn deze te bestrijden. Het is belangrijk de behandeling na 10-14 dagen te herhalen, ook omdat eventuele eitjes van de mijten dan uitgekomen zijn. Mijten en luizen leven maar beperkt buiten een gastheer. Het is zou voldoende moeten zijn de omgeving een keer goed schoon te maken om deze vrij van de parasieten te krijgen. Denk erom dat je nooit Amitraz (Tactic®) gebruikt bij het paard. Dit is ontzettend giftig, de meeste paarden gaan dood nadat dit gebruikt is!

Luizen

Een luizeninfecties is weer een andere parasitaire infectie van de huid. Ook luizen geven jeuk. Luizen zie je vooral bij jonge of verzwakte dieren en met name in de winter of het vroege voorjaar. Paarden hebben dan lange haren en de luchtvochtigheid is hoog. Door de jeuk gaan de paarden schuren of zichzelf bijten en ontstaan er grote kale plekken. In de randen van de kale plekken kun je de luizen met het blote oog zien bewegen. Ook kun je de eitjes makkelijk zien zitten. Je hebt twee soorten luizen: de bloedzuigende luis die in de manen of de staart gaan zitten en de bijtende luis. Deze zorgt voor jeuk onder de buik en op de borst. Een behandeling bestaat uit het wassen van de totale pony met een middel tegen ectoparasieten, zoals bijvoorbeeld ByeMite®, Sebacil® of Neocidol®. Na 10 dagen dient deze behandeling herhaald te worden. Aangezien het besmettelijk is voor andere ponies in de directe omgeving, is het aan te raden om die ook te wassen. Mocht het te koud zijn om ze te wassen, dan is een injectie met Dectomax® een alternatief. Probeer een uitgebreide infectie te voorkomen door goed te controleren op luizen en luizeneitjes als je paard een dikke vacht heeft.

Nodulaire necrobiose

Nodulaire necrobiose is één van de meest voorkomende huidaandoeningen bij het paard. In de huid ontstaan dan kleine, harde knobbeltjes van ongeveer 1 tot 3 cm doorsnee, waar het paard over het algemeen weinig last van heeft. Deze knobbeltjes zitten vaak in het zadelgebied en hals, maar ook elders op het lichaam zien we ze wel eens. Het paard heeft er weinig of geen last van en normaalgesproken is er ook geen jeuk. De precieze oorzaak is onbekend, maar mogelijk heeft het te maken met insectenbeten, overgevoeligheid voor iets uit de omgeving of drukkingen van het zadel. De bultjes verwijderen door ze weg te snijden, is niet aan te raden. De wondjes genezen slecht en de paarden hebben meer last van de littekens die ontstaan, dan van de oorspronkelijke bultjes. De bultjes kunnen ook zo weer verdwijnen. Afwachten en voorkomen van drukkingen door het gebruik van een goed en schoon schabrak, is het belangrijkste advies. Als er heel veel bulten onder het zadel voorkomen, dan kan de dierenarts overwegen deze in te spuiten met corticosteroiden.

Urticaria

Urticaria zijn verdikkingen van de huid als gevolg van vochtophoping (oedeem). De verdikkingen zijn te zien over de hele huid. Ze zien er uit als bobbels, maar kunnen ook grote plaques vormen en kunnen heel snel ontstaan. Na indrukken van zo’n bobbel, blijft een putje achter die maar langzaam weer verdwijnt. Urticaria ontstaan als gevolg van een allergische reactie met tal van oorzaken: voeding, insecten, geneesmiddelen, stress of bepaalde ziekten. Urticaria komen heel snel opzetten, maar verdwijnen vaak ook weer snel.

Behandeling is niet altijd nodig, maar het is verstandig de oorzaak te vinden om herhaling te voorkomen. Heel vaak is het totaal onbekend wat de oorzaak kan zijn en is herhaling mogelijk. De dierenarts kan het paard op eenvoudige manier helpen. Inspuiten met een corticosteroïd geeft snel verbetering. Als de reactie heftig is, voelt het paard zich suf en zijn de bulten pijnlijk en warm. Vaak hebben ze geen eetlust en soms zelfs koorts. Wacht dan niet met het bellen van een dierenarts. Als de urticaria niet vanzelf weggaan kan er namelijk vocht door de huid heen naar buiten komen. In ernstige gevallen vallen zelfs stukken vacht uit.

Melanomen

Melanomen zijn huidtumoren die we voornamelijk bij paarden met weinig pigment zien. Ongeveer 80% van de paarden met een schimmelkleur ontwikkelt melanomen. Bepaalde rassen zoals Lippizaners, Arabieren en Engels volbloeden lijken gevoeliger voor de aandoening. Melanomen bestaan uit pigmentcellen en zijn zwart aan de binnenkant. Bij mensen kennen we melanomen overigens ook, vaak komen ze voor in de vorm van een moedervlek.

Melanomen zijn bijna altijd goedaardig, maar kunnen vanwege hun locatie nog wel eens problemen gaan geven. Paarden die bijvoorbeeld melanomen rond de anus hebben kunnen problemen krijgen met het mesten. Soms groeien de tumoren door de huid naar boven waarbij de huid die er op ligt kan gaan ontsteken. Kwaadaardige melanomen zaaien veel sneller uit dan goedaardige melanomen.

Melanomen komen vooral voor rond de anus en de vulva, soms achter en onder de oren, aan de oogleden, op de benen en rond de geslachtsdelen. De meeste paarden hebben geen last van de melanomen, daarom is behandeling zelden nodig. Bij paarden die er wel last van hebben, kunnen ze operatief weggenomen worden. Toch kunnen de melanomen weer terug keren. In een aantal gevallen is behandeling niet meer mogelijk, omdat de tumoren al te uitgebreid zijn. In de literatuur staat behandeling beschreven met Cimetidine. Zelf hebben wij hier nog geen goede resultaten van gezien. Bevriezen met vloeibare stikstof of chemotherapie zijn andere opties voor verwijderen van melanomen.